صندوق سرمایهگذاری با درآمد ثابت یکی از ابزارهای سرمایهگذاری غیرمستقیم در بازار سرمایه است که بخش عمده داراییهای خود را در اوراق بدهی، سپردهها و گواهیهای سپرده بانکی و سایر ابزارهای مالی کمریسک سرمایهگذاری میکند.
مدیریت داراییهای صندوق بر عهده تیمی حرفهای است که تلاش میکند با رعایت حدنصابهای مندرج در امیدنامه و مقررات سازمان بورس، بازدهی نسبتاً باثباتی برای سرمایهگذاران ایجاد کند. صندوقهای درآمد ثابت تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت میکنند و ترکیب دارایی، نحوه محاسبه ارزش واحدها، هزینهها و سیاست تقسیم سود هر صندوق در اساسنامه و امیدنامه آن مشخص میشود.
این صندوقها معمولاً نسبت به صندوقهای سهامی و بازارهایی مانند سهام، طلا و ارز نوسان کمتری دارند؛ بااینحال، عبارت «درآمد ثابت» به معنای تضمینشدن اصل سرمایه یا قطعیبودن نرخ بازده نیست. میزان بازده صندوق میتواند با توجه به نرخ بهره، ترکیب داراییها، شرایط بازار، هزینههای صندوق و عملکرد مدیر تغییر کند.
به همین دلیل، صندوق درآمد ثابت را باید گزینهای کمریسکتر دانست، نه سرمایهگذاری کاملاً بدون ریسک.
سود صندوق درآمد ثابت چگونه محاسبه میشود؟
یکی از اصطلاحات رایج درباره صندوقهای درآمد ثابت، «سود روزشمار» است. منظور از سود روزشمار این نیست که صندوق هر روز مبلغی را به حساب سرمایهگذار واریز میکند؛ بلکه بازده داراییهای صندوق معمولاً بهصورت روزانه در ارزش خالص داراییهای آن منعکس میشود.
ارزش خالص دارایی یا NAV از رابطه زیر به دست میآید:
NAV صندوق = مجموع ارزش روز داراییها منهای بدهیها و هزینههای صندوق
با تقسیم NAV کل صندوق بر تعداد واحدهای سرمایهگذاری، ارزش خالص هر واحد محاسبه میشود.
سرمایهگذار بسته به ساختار صندوق، از یکی از دو روش زیر بازده کسب میکند:
- افزایش ارزش واحدهای سرمایهگذاری؛
- دریافت سود نقدی در دورههای تعیینشده.
بنابراین، حتی اگر صندوق پرداخت سود ماهانه نداشته باشد، بازده حاصل از سرمایهگذاری میتواند بهتدریج در قیمت یا NAV واحدها منعکس شود.
انواع صندوق درآمد ثابت بر اساس نحوه معامله
صندوقهای درآمد ثابت از نظر شیوه خرید و فروش واحدها به دو گروه اصلی تقسیم میشوند.
۱. صندوق درآمد ثابت قابل معامله در بورس یا ETF
واحدهای صندوقهای قابل معامله، مانند سهام، از طریق سامانه معاملاتی کارگزاریها خریدوفروش میشوند. برای سرمایهگذاری در این صندوقها معمولاً داشتن کد بورسی و دسترسی به سامانه معاملات آنلاین کافی است.
قیمت واحدهای ETF در طول جلسه معاملاتی بر اساس عرضه و تقاضا تغییر میکند. به همین دلیل، قیمت معاملهشده ممکن است اندکی بیشتر یا کمتر از NAV صندوق باشد. فعالیت بازارگردان، حجم معاملات و فاصله میان بهترین سفارش خرید و فروش نیز بر نقدشوندگی صندوق اثر میگذارد.
براساس آخرین زمانبندی عمومی اعلامشده در اردیبهشت ۱۴۰۵، معاملات صندوقهای سرمایهگذاری در اوراق با درآمد ثابت از ساعت ۹ تا ۱۵ انجام میشود. بااینحال، ساعات معاملات ممکن است بر اساس تصمیم نهاد ناظر یا شرایط بازار تغییر کند؛ بنابراین بهتر است پیش از معامله، پیام ناظر و اطلاعات نماد بررسی شود.
مهمترین مزایای صندوقهای ETF عبارتاند از:
- امکان خریدوفروش آنلاین؛
- مشاهده لحظهای قیمت و سفارشها؛
- دسترسی از طریق کارگزاریهای مختلف؛
- برخورداری از بازارگردان در بسیاری از صندوقها؛
- امکان مقایسه قیمت بازار با NAV ابطال.
البته فروش واحدهای ETF لزوماً به معنای دریافت آنی وجه نقد نیست و زمان قابل برداشتشدن وجه به چرخه تسویه معاملات و مقررات کارگزاری بستگی دارد.
۲. صندوقهای صدور و ابطالی
واحدهای این صندوقها مستقیماً در بورس معامله نمیشوند. سرمایهگذار برای ورود به صندوق درخواست «صدور واحد» و برای خروج از آن درخواست «ابطال واحد» ثبت میکند.
این درخواستها معمولاً از طریق وبسایت یا سامانه اختصاصی صندوق انجام میشوند. قیمت صدور و ابطال بر مبنای NAV و مطابق ضوابط مندرج در امیدنامه محاسبه میشود.
برای مثال، اگر سرمایهگذار واحدهای صندوق را با NAV صدور ۱۱۰ هزار ریال خریداری کند و مدتی بعد NAV ابطال به ۱۲۰ هزار ریال برسد، اختلاف این دو رقم، پس از درنظرگرفتن هزینهها و مقررات صندوق، بخشی از بازده سرمایهگذار را تشکیل میدهد.
زمان واریز وجه حاصل از ابطال در تمام صندوقها یکسان نیست و باید در امیدنامه، اساسنامه یا سامانه رسمی همان صندوق بررسی شود.
انواع صندوق درآمد ثابت از نظر نحوه پرداخت سود
صندوق درآمد ثابت با پرداخت سود دورهای
این صندوقها بخشی از بازده ایجادشده را در دورههایی مانند ماهانه، سهماهه یا دورههای دیگری که در امیدنامه تعیین شده است، میان دارندگان واحدها توزیع میکنند.
این مدل بیشتر برای افرادی مناسب است که به جریان نقدی منظم نیاز دارند؛ مانند بازنشستگان یا افرادی که بخشی از هزینههای جاری خود را از درآمد سرمایهگذاری تأمین میکنند.
مبلغ سود پرداختی همیشه ثابت نیست و ممکن است با توجه به عملکرد صندوق تغییر کند، مگر آنکه سازوکار مشخص دیگری در اسناد صندوق پیشبینی شده باشد.
صندوق درآمد ثابت بدون پرداخت سود دورهای
در این صندوقها سود نقدی بهصورت دورهای به سرمایهگذار پرداخت نمیشود. بازده بهدستآمده در داراییهای صندوق باقی میماند و در افزایش NAV یا قیمت واحدها منعکس میشود.
این ساختار امکان استفاده از اثر سود مرکب را فراهم میکند؛ زیرا بازدههای ایجادشده دوباره در صندوق باقی میمانند و در دورههای بعد نیز میتوانند بازده ایجاد کنند.
صندوقهای بدون تقسیم سود معمولاً برای افرادی مناسبترند که:
- به درآمد نقدی ماهانه نیاز ندارند؛
- هدفشان رشد تدریجی سرمایه است؛
- افق سرمایهگذاری میانمدت یا بلندمدت دارند.
ترکیب دارایی صندوق درآمد ثابت
ترکیب دقیق داراییهای هر صندوق در امیدنامه و گزارشهای دورهای آن مشخص میشود. حدنصابهای قانونی نیز ممکن است با مصوبات جدید سازمان بورس تغییر کنند؛ بنابراین نمیتوان یک درصد ثابت را برای تمام صندوقهای درآمد ثابت در نظر گرفت.
بهطور معمول، مهمترین داراییهای این صندوقها شامل موارد زیر است.
۱. اوراق دولتی
اوراق دولتی معمولاً بخش مهمی از سبد صندوقهای درآمد ثابت را تشکیل میدهند و برای تأمین مالی دولت منتشر میشوند.
اوراق مرابحه عام دولت
این اوراق در چارچوب ضوابط بازار سرمایه منتشر میشوند و ممکن است دارای پرداختهای دورهای مشخص باشند. شرایط پرداخت سود، سررسید و تضمینهای مربوط به هر ورقه در اطلاعیه انتشار آن درج میشود.
اسناد خزانه اسلامی
اسناد خزانه اسلامی یا «اخزا» عموماً بدون پرداخت سود دورهای منتشر میشوند. این اوراق با قیمتی کمتر از مبلغ اسمی معامله شده و در سررسید به مبلغ اسمی بازپرداخت میشوند.
بازده سرمایهگذار از تفاوت قیمت خرید با مبلغ دریافتی در سررسید یا قیمت فروش پیش از سررسید حاصل میشود.
۲. اوراق شرکتی
شرکتها برای تأمین مالی فعالیتها، سرمایه در گردش یا پروژههای توسعهای خود میتوانند انواع اوراق بدهی منتشر کنند.
ریسک اعتباری این اوراق به وضعیت ناشر، ضامن، رتبه اعتباری، وثایق و ساختار انتشار بستگی دارد. در نتیجه، تمام اوراق شرکتی از نظر ریسک در یک سطح قرار ندارند.
مدیر صندوق باید هنگام انتخاب این اوراق، بازده مورد انتظار را در کنار احتمال نکول، نقدشوندگی و کیفیت تضمینها بررسی کند.
۳. اوراق شهرداریها
شهرداریها ممکن است برای تأمین مالی پروژههای شهری و زیربنایی، مانند توسعه حملونقل عمومی یا اجرای طرحهای عمرانی، اوراق منتشر کنند.
ریسک و بازده این اوراق به شرایط انتشار، منابع بازپرداخت و تضمینهای پیشبینیشده بستگی دارد.
۴. سپرده و گواهی سپرده بانکی
بخشی از منابع صندوق میتواند در سپردههای بانکی یا گواهیهای سپرده سرمایهگذاری شود. این داراییها به ایجاد جریان درآمدی باثباتتر و مدیریت نقدینگی صندوق کمک میکنند.
میزان سرمایهگذاری صندوق در این ابزارها به محدودیتهای قانونی، نرخهای بازار پول و تصمیم مدیر صندوق بستگی دارد.
۵. سهام و سایر داراییهای مجاز
برخی صندوقهای درآمد ثابت میتوانند در محدوده تعیینشده در مقررات و امیدنامه، بخش محدودی از دارایی خود را به سهام، واحدهای سایر صندوقها یا ابزارهای مالی دیگر اختصاص دهند.
این بخش ممکن است بازده صندوق را افزایش دهد، اما میتواند نوسان آن را نیز بیشتر کند. بعضی از صندوقهای درآمد ثابت، بهویژه صندوقهای مختص اوراق دولتی، ممکن است اصولاً امکان سرمایهگذاری در سهام نداشته باشند.
مزایای صندوق درآمد ثابت
نوسان کمتر نسبت به بازار سهام
از آنجا که بخش عمده دارایی صندوقهای درآمد ثابت در ابزارهای بدهی و سپردهها سرمایهگذاری میشود، نوسان آنها معمولاً از صندوقهای سهامی کمتر است.
البته میزان نوسان میان صندوقهای درآمد ثابت نیز یکسان نیست و به عواملی مانند سررسید اوراق، ترکیب پرتفوی و درصد سرمایهگذاری در داراییهای پرریسکتر بستگی دارد.
محاسبه روزانه ارزش داراییها
NAV صندوق در روزهای مقرر محاسبه و منتشر میشود و بازده ایجادشده بهتدریج در ارزش واحدها انعکاس مییابد. به همین دلیل، سرمایهگذار برخلاف برخی سپردههای مدتدار، الزاماً مجبور نیست تا سررسید مشخصی منتظر بماند.
امکان بهرهمندی از سود مرکب
در صندوقهای بدون تقسیم سود، بازده در صندوق باقی میماند و میتواند دوباره سرمایهگذاری شود. این فرایند در افقهای زمانی طولانیتر اثر سود مرکب را تقویت میکند.
مدیریت حرفهای
انتخاب اوراق، مدیریت نقدینگی، کنترل سررسیدها و ارزیابی ریسک اعتباری نیازمند دانش تخصصی است. در صندوق سرمایهگذاری، این وظایف توسط مدیر و سایر ارکان صندوق انجام میشود.
تنوعبخشی
دارایی صندوق معمولاً میان مجموعهای از اوراق، سپردهها و سایر ابزارهای مجاز توزیع میشود. این تنوع میتواند ریسک تمرکز روی یک بانک، ناشر یا ورقه خاص را کاهش دهد.
شفافیت اطلاعاتی
صندوقها موظفاند اطلاعاتی مانند NAV، ترکیب داراییها، صورتهای مالی و گزارشهای عملکرد خود را از طریق بسترهای رسمی منتشر کنند. سرمایهگذار میتواند پیش از خرید، این اطلاعات را بررسی کند.
معافیت مالیاتی
براساس تبصره یک ماده ۱۴۳ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم، درآمدهای صندوقهای سرمایهگذاری و درآمدهای حاصل از سرمایهگذاری، نقلوانتقال، صدور و ابطال اوراق بهادار در چارچوب مقرر از مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده معاف شدهاند. سرمایهگذاران باید تغییرات احتمالی قوانین مالیاتی را نیز در زمان سرمایهگذاری بررسی کنند.
نقدشوندگی مناسب
بسیاری از صندوقهای درآمد ثابت امکان ورود و خروج نسبتاً آسان را فراهم میکنند. بااینحال، سرعت نقدشوندگی به ساختار صندوق، فعالیت بازارگردان، حجم معاملات، شرایط بازار و زمان تسویه بستگی دارد.
ریسکها و معایب صندوق درآمد ثابت
تضمیننشدن بازده
بازده گذشته صندوق، تضمینی برای تکرار آن در آینده نیست. نرخ بازده میتواند با تغییر نرخهای بازار، ترکیب داراییها و تصمیمهای مدیر صندوق افزایش یا کاهش پیدا کند.
ریسک نرخ بهره
قیمت اوراق با درآمد ثابت با نرخ بهره بازار رابطه مهمی دارد. بهطور معمول، زمانی که نرخهای بهره بازار افزایش پیدا میکنند، قیمت اوراق قدیمی با نرخ پایینتر ممکن است کاهش یابد.
در مقابل، کاهش نرخهای بازار میتواند موجب افزایش ارزش برخی اوراق موجود شود؛ هرچند درآمد حاصل از سرمایهگذاری مجدد وجوه در آینده ممکن است کمتر شود.
شدت این ریسک به «مدتزمان» یا Duration پرتفوی بستگی دارد. صندوقهایی که اوراق بلندمدتتری نگهداری میکنند معمولاً نسبت به تغییر نرخ بهره حساسترند.
ریسک اعتباری
اگر ناشر اوراق نتواند اصل یا سود تعهدشده را در موعد مقرر پرداخت کند، صندوق با ریسک نکول مواجه میشود. وجود ضامن معتبر، وثایق مناسب و تنوع پرتفوی میتواند این ریسک را کاهش دهد، اما الزاماً آن را حذف نمیکند.
ریسک نقدشوندگی
در شرایط عادی، بسیاری از اوراق بدهی و واحدهای صندوق بهآسانی معامله میشوند؛ اما در شرایط خاص بازار ممکن است فروش سریع برخی داراییها دشوار شود یا با کاهش قیمت همراه باشد.
اختلاف قیمت ETF با NAV
در صندوقهای قابل معامله، قیمت بازار ممکن است با ارزش خالص دارایی هر واحد تفاوت داشته باشد. خرید در قیمتی بالاتر از NAV یا فروش در قیمتی پایینتر از NAV میتواند بازده سرمایهگذار را کاهش دهد.
ریسک تورم
ممکن است بازده اسمی صندوق مثبت باشد، اما از نرخ تورم کمتر بماند. در این حالت، قدرت خرید واقعی سرمایهگذار کاهش پیدا میکند.
بازده کمتر در دورههای رونق بازارهای پرریسک
در دورههایی که بازار سهام، طلا یا سایر داراییهای پرریسک رشد زیادی دارند، بازده صندوق درآمد ثابت ممکن است بهمراتب کمتر باشد. این موضوع نتیجه طبیعی ریسک پایینتر این صندوقهاست.
چگونه بهترین صندوق درآمد ثابت را انتخاب کنیم؟
صرفاً مشاهده نرخ بازده سالانه برای انتخاب صندوق کافی نیست. بهتر است مجموعهای از معیارهای کمی و کیفی بررسی شود.
بازدهی در دورههای مختلف
بازده یکماهه، سهماهه، ششماهه، یکساله و بازده مؤثر سالانه صندوق را بررسی کنید. مقایسه باید در یک تاریخ واحد و با روش محاسباتی یکسان انجام شود.
نرخهای مؤثر سالانه ممکن است بر مبنای تعمیم بازده یک دوره کوتاه محاسبه شده باشند؛ بنابراین لزوماً نشاندهنده سود قطعی یک سال آینده نیستند.
ثبات عملکرد
صندوقی که در چند دوره متوالی عملکرد باثباتی داشته است، ممکن است انتخاب مناسبتری از صندوقی باشد که تنها در یک دوره کوتاه بازده بسیار بالایی ثبت کرده است.
تعداد روزهای با بازده منفی، نوسان بازده و بیشترین افت تاریخی نیز میتوانند معیارهای مفیدی باشند.
ترکیب داراییها
درصد اوراق دولتی، اوراق شرکتی، سپرده بانکی و سایر داراییها را بررسی کنید. همچنین به سررسید اوراق، کیفیت اعتباری ناشران و میزان تمرکز سرمایهگذاری توجه داشته باشید.
اندازه صندوق
ارزش خالص داراییهای صندوق یا AUM میتواند نشانهای از میزان استقبال سرمایهگذاران و ظرفیت عملیاتی صندوق باشد؛ اما بزرگبودن صندوق بهتنهایی تضمینکننده بازده بیشتر نیست.
نقدشوندگی
برای صندوقهای ETF، حجم و ارزش معاملات، فاصله قیمت خرید و فروش، عملکرد بازارگردان و فاصله قیمت بازار با NAV را بررسی کنید.
در صندوقهای صدور و ابطالی نیز مدتزمان ابطال و واریز وجه اهمیت دارد.
نحوه پرداخت سود
پیش از سرمایهگذاری مشخص کنید که به درآمد نقدی دورهای نیاز دارید یا ترجیح میدهید بازده در صندوق تجمیع شود.
هزینهها
کارمزد معاملات، هزینه مدیریت، هزینه بازارگردانی و سایر هزینههای درجشده در امیدنامه میتوانند بر بازده خالص اثر بگذارند.
سابقه مدیر و ارکان صندوق
عملکرد شرکت مدیر، مدیر سرمایهگذاری، متولی، حسابرس و بازارگردان را بررسی کنید. سابقه طولانیتر همراه با شفافیت و ثبات عملکرد میتواند یک امتیاز مثبت باشد.
تفاوت صندوق درآمد ثابت و سپرده بانکی
| معیار | صندوق درآمد ثابت | سپرده بانکی |
| نرخ بازده | متغیر و وابسته به عملکرد صندوق | معمولاً براساس قرارداد بانکی |
| تضمین نرخ سود | معمولاً تضمینشده نیست | مطابق شرایط قرارداد سپرده |
| نحوه محاسبه بازده | از طریق رشد NAV یا تقسیم سود | براساس نرخ سپرده |
| برداشت پیش از موعد | براساس مقررات صندوق و شرایط بازار | ممکن است مشمول نرخ شکست شود |
| نقدشوندگی | معمولاً مناسب، اما وابسته به نوع صندوق | وابسته به نوع حساب و قرارداد |
| نوسان ارزش | کم، اما ممکن است وجود داشته باشد | معمولاً ارزش اسمی سپرده نوسان ندارد |
| امکان سود مرکب | در صندوقهای بدون تقسیم سود وجود دارد | به نوع حساب و قرارداد بستگی دارد |
| نظارت | سازمان بورس و اوراق بهادار | بانک مرکزی و مقررات بانکی |
| ریسک | پایین، اما غیرصفر | تابع اعتبار بانک و پوششهای قانونی |
برخلاف یک تصور رایج، نمیتوان گفت بازده تمام صندوقهای درآمد ثابت همیشه بیشتر از سود بانکی است. این مقایسه باید با توجه به نرخ روز سپردهها، بازده خالص صندوق، هزینهها، نقدشوندگی و مدت سرمایهگذاری انجام شود.
صندوق درآمد ثابت برای چه کسانی مناسب است؟
این صندوقها بیشتر برای گروههای زیر مناسباند:
- افراد با ریسکپذیری پایین؛
- سرمایهگذاران کوتاهمدت و میانمدت؛
- افرادی که به جریان درآمدی دورهای نیاز دارند؛
- کسانی که بهدنبال کاهش ریسک کلی پرتفوی خود هستند؛
- سرمایهگذارانی که فرصت یا دانش مدیریت مستقیم اوراق بدهی را ندارند؛
- افرادی که میخواهند منابع نقد خود را تا زمان شناسایی فرصت سرمایهگذاری دیگری مدیریت کنند.
بااینحال، سرمایهگذاری در صندوق درآمد ثابت ممکن است برای فردی که هدف اصلی او پوشش کامل تورم یا کسب بازده بسیار بالا در بلندمدت است، بهتنهایی کافی نباشد.
بررسی صندوق درآمد ثابت ارکیده
صندوق سرمایهگذاری در اوراق بهادار با درآمد ثابت ارکیده یکی از صندوقهای فعال این گروه است. موضوع اصلی فعالیت آن، طبق اطلاعات منتشرشده در کدال، سرمایهگذاری در اوراق بهادار بوده و اطلاعاتی مانند عملکرد، NAV، اساسنامه و امیدنامه صندوق از طریق مراجع رسمی قابل بررسی است.
برای ارزیابی صندوق ارکیده بهتر است بهجای اتکا به یک نرخ تبلیغاتی یا بازده کوتاهمدت، معیارهای زیر بررسی شوند:
- بازده واقعی در دورههای یکماهه تا یکساله؛
- ثبات بازده و تعداد روزهای منفی؛
- ارزش خالص داراییهای صندوق؛
- ترکیب اوراق و سپردههای بانکی؛
- کیفیت و نقدشوندگی بازارگردانی؛
- فاصله قیمت معاملهشده با NAV؛
- هزینههای صندوق؛
- عملکرد صندوق در مقایسه با صندوقهای همگروه در یک تاریخ مشخص.
بازده اعلامشده صندوقها ممکن است در طول زمان تغییر کند و عملکرد گذشته نیز تضمینکننده نتایج آینده نیست. به همین دلیل، ادعای «بهترین صندوق درآمد ثابت» باید همواره با ذکر تاریخ، معیار رتبهبندی و منبع داده مطرح شود.
جمعبندی
صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت از کمریسکترین ابزارهای بازار سرمایه به شمار میروند و میتوانند برای مدیریت وجوه نقد، دریافت درآمد دورهای و کاهش نوسان سبد سرمایهگذاری مورد استفاده قرار گیرند.
نقدشوندگی مناسب، مدیریت حرفهای، تنوع داراییها، شفافیت اطلاعاتی و برخورداری از معافیتهای مالیاتی از مهمترین مزایای این صندوقها هستند. در مقابل، ریسک نرخ بهره، ریسک اعتباری، تورم، اختلاف قیمت با NAV و تضمیننشدن بازده از موضوعاتیاند که نباید نادیده گرفته شوند.
برای انتخاب صندوق مناسب، نباید صرفاً بالاترین نرخ سود نمایشدادهشده را ملاک قرار داد. مقایسه بازده در دورههای یکسان، بررسی ثبات عملکرد، ترکیب داراییها، نقدشوندگی، هزینهها و مطالعه امیدنامه صندوق، تصمیم دقیقتر و کمریسکتری را برای سرمایهگذار فراهم میکند.
صندوق درآمد ثابت میتواند برای مدیریت کوتاهمدت وجوه یکی از گزینههای قابل بررسی باشد؛ اما مناسببودن آن به نقدشوندگی صندوق، فاصله قیمت بازار با NAV، کارمزدها، زمان تسویه و مدت نگهداری سرمایه بستگی دارد. در این صندوقها معمولاً نرخ شکست به مفهوم رایج در سپرده بانکی وجود ندارد؛ بااینحال، خروج زودهنگام لزوماً بدون هزینه یا ریسک نوسان قیمت نیست.
در شرایط عادی بسیار بعید است، اما در صورت تغییرات شدید اقتصادی یا مدیریت ضعیف صندوق، احتمال کاهش بازدهی وجود دارد.
بله، اشخاص حقوقی نیز همانند اشخاص حقیقی میتوانند واحدهای این صندوقها را خریداری کنند.
با بررسی منظم بازدهی دورهای، نرخ سود روزشمار، گزارشهای ماهانه و عملکرد بازارگردان صندوق، میتوان عملکرد واقعی صندوق را با دیگر گزینهها مقایسه و انتخاب بهینهتری داشت.
